Shloka 1
द्रोणपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः (Droṇa Parva, Chapter 15): युधिष्ठिर-रक्षा तथा अर्जुनस्य शरवृष्टिः
Devanagari script
नफमशा (0) असऔ मनन पज्चदशो< ध्याय: शल्यके साथ भीमसेनका युद्ध तथा शल्यकी पराजय धृतराष्ट्र रवाच बहूनि सुविचित्राणि द्वन्द्ययुद्धानि संजय । त्वयोक्तानि निशम्माहं स्पृहयामि सचक्षुषाम्
Transliteration
dhṛtarāṣṭra uvāca | bahūni suvicitrāṇi dvandvayuddhāni sañjaya | tvayoktāni niśamyāhaṃ spṛhayāmi sacakṣuṣām ||
Translation
धृतराष्ट्र म्हणाले—संजय, तू अनेक अत्यंत अद्भुत द्वंद्वयुद्धांचे वर्णन केलेस. ते ऐकून मला दृष्टी असलेल्या लोकांच्या सौभाग्याची स्पृहा वाटते.
Word by Word
धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
बहूनिmany
बहूनि:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Accusative, Plural
सुविचित्राणिvery wonderful/remarkable
सुविचित्राणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसुविचित्र
FormNeuter, Accusative, Plural
द्वन्द्वयुद्धानिduels (single combats)
द्वन्द्वयुद्धानि:
Karma
TypeNoun
Rootद्वन्द्वयुद्ध
FormNeuter, Accusative, Plural
संजयO Sanjaya
संजय:
Sampradana
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Instrumental, Singular
उक्तानिsaid/told
उक्तानि:
TypeVerb
Rootवच्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Plural
निशम्यhaving heard
निशम्य:
TypeVerb
Rootशम् (निशम्)
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), ल्यप् (निशम्य)
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
स्पृहयामिI long for / I envy
स्पृहयामि:
TypeVerb
Rootस्पृह्
FormPresent, Indicative, First, Singular, Parasmaipada
सचक्षुषाम्of those who have eyes (the sighted)
सचक्षुषाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसचक्षुस्
FormMasculine, Genitive, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
ध
धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)स
संजय (Sañjaya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes