Shloka 11

भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array

Devanagari script

अधर्म: क्षत्रियस्यैष यद्‌ व्याधिमरणं गृहे । यदयोनिधनं याति सो<स्य धर्म: सनातन:,'घरमें रोगी होकर पड़े-पड़े प्राण त्याग करना क्षत्रियके लिये अधर्म माना गया है। वह युद्धमें लोहेके अस्त्र-शस्त्रोंद्रारा आहत होकर जो मृत्युको अंगीकार करता है, वही उसका सनातन धर्म है”

Translation

घरात रोगाने पडून राहून प्राण सोडणे हे क्षत्रियासाठी अधर्म आहे. युद्धात लोखंडी अस्त्र-शस्त्रांनी आहत होऊन जी मृत्यु येते, तोच त्याचा सनातन धर्म आहे.

Word by Word

अधर्मःunrighteousness, adharma

क्षत्रियस्यof a kshatriya

एषःthis

यत्that which

व्याधि-मरणम्death due to illness

गृहेin the house, at home

यत्that which

अयोनि-धनम्death not in a proper place/way (i.e., not in battle); improper death

यातिgoes, attains

सःhe; that (one)

अस्यof him, his

धर्मःduty, dharma

सनातनःeternal, perennial

Speaker

संजय उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes