Shloka 7
Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)
उत्तड़्क उवाच (नमो नमस्ते सर्वात्मन् नारायण परात्पर । परमात्मन् पद्मनाभ पुण्डरीकाक्ष माधव ।।
uttaṅka uvāca |
viśvakarman namas te 'stu viśvātman viśvasambhava |
padabhyāṁ te pṛthivī vyāptā śirasā cāvṛtaṁ nabhaḥ ||
उत्तंक म्हणाला— “सर्वात्मन्, परात्पर नारायण, तुला वारंवार नमस्कार. परमात्मन्, पद्मनाभ, पुण्डरीकाक्ष, माधव—तुला नमस्कार. हिरण्यगर्भरूप, संसारातून तारून नेणारा, पुराण-पुरुष, अन्तर्यामी—तुला नमस्कार. तू अविद्या-अंधाराचा सूर्य, भव-रोगाची महौषधी, आणि संसार-सागर पार करणारा आहेस; हे गतीदाते, मी तुला प्रणाम करतो. तू सर्व वेदांचा एकमेव वेद्य तत्त्व आहेस; सर्व देव तुझ्याच स्वरूपात आहेत; नित्य वासुदेव, भक्तप्रिय—तुला नमस्कार. जनार्दन, दयेने दुःखजन्य मोहातून माझा उद्धार कर; मी अनेक पापकर्मांनी बांधलेला आहे—माझे रक्षण कर. हे विश्वकर्मन्, तुला नमस्कार—हे विश्वात्मन्, विश्वसम्भव! तुझ्या चरणांनी पृथ्वी व्यापली आहे आणि तुझ्या शिराने आकाश आच्छादित आहे.”
उत्तड़्क उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a vision of the divine as both transcendent and all-pervading: the creator is not separate from the cosmos but encompasses it—earth and sky are described as contained within the divine body, encouraging reverence and humility.
In Aśvamedhika Parva, Uttaṅka offers a hymn of praise. Here he addresses the deity as Viśvakarman, acknowledging the deity as the universe’s source and describing a cosmic, all-encompassing form.