Shloka 56
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
Devanagari script
परापरज्ञो भूतानां विधिज्ञ: सर्वकर्मणाम् । सर्वभूतात्मभूतात्मा गच्छत्यात्मानमव्ययम्
Translation
जो मनुष्य सर्व भूतांची श्रेष्ठता व न्यूनता जाणतो, सर्व कर्मांची विधी जाणतो आणि सर्व प्राण्यांत आत्मभाव पाहतो—तो अव्यय परमात्म्यास प्राप्त होतो.
Word by Word
परापरज्ञःknower of the higher and the lower
परापरज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरापरज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
विधिज्ञःknower of the proper rule/ordinance
विधिज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootविधिज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वकर्मणाम्of all actions
सर्वकर्मणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
सर्वभूतात्मभूतात्माone whose self is (as) the self of all beings; seeing all beings as self
सर्वभूतात्मभूतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वभूतात्मभूतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
गच्छतिgoes/attains
गच्छति:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
आत्मानम्the Self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes