Shloka 7
Sāttvika-vṛtta-kathana (Brahmā on the Conduct of Sattva) — Chapter 38
हर्षस्तुष्टिविस्मयश्व विनय: साधुवृत्तिता । शान्तिकर्मणि शुद्धिश्व शुभा बुद्धिर्विमोचनम्,विश्वास, लज्जा, तितिक्षा, त्याग, पवित्रता, आलस्यरहित होना, कोमलता, मोहका अभाव, प्राणियोंपर दया करना, चुगली न खाना, हर्ष, संतोष, गर्वहीनता, विनय, सद्बर्ताव, शान्तिकर्ममें शुद्धभावसे प्रवृत्ति, उत्तम बुद्धि, आसक्तिसे छूटना, जगत्के भोगोंसे उदासीनता, ब्रह्मचर्य, सब प्रकारका त्याग, निर्ममता, फलकी कामना न करना तथा धर्मका निरन्तर पालन करते रहना--ये सब सत्त्वगुणके कार्य हैं
harṣas tuṣṭi-vismayaś ca vinayaḥ sādhu-vṛttitā | śānti-karmaṇi śuddhiś ca śubhā buddhir vimocanam | viśvāsaḥ lajjā titikṣā tyāgaḥ pavitratā alasyarahitatā komalatā moha-abhāvaḥ prāṇiṣu dayā paiśunya-avarjanam harṣaḥ santoṣaḥ agarvitā vinayaḥ sad-vyavahāraḥ śānti-karmaṇi śuddha-bhāvena pravṛttiḥ uttamā buddhiḥ āsakti-vimuktiḥ jagad-bhoga-vairāgyam brahmacaryam sarva-tyāgaḥ nirmamatā phala-kāmanā-abhāvaḥ dharmasya nityānuvartanam—etāni sarvāṇi sattva-guṇasya kāryāṇi
वायु म्हणाले— हर्ष, संतोष, विस्मय, विनय आणि साधुवृत्ती; शान्तिकर्मात शुद्धता; शुभ व विवेकी बुद्धी आणि विमोचन—तसेच विश्वास, लज्जा, तितिक्षा, त्याग, शुचिता, आळसाचा अभाव, कोमलता, मोहाचा अभाव, प्राण्यांवर दया, परनिंदा टाळणे; पुढे प्रसन्नता, तृप्ती, गर्वहीनता, सद्वर्तन, शुद्ध हेतूने शान्तिधर्मात प्रवृत्ती, उत्तम समज, आसक्तीपासून मुक्ती, भोगांबद्दल उदासीनता, ब्रह्मचर्य, सर्वत्याग, निर्ममता, फलाची इच्छा न करणे आणि धर्माचे अखंड पालन—हे सर्व सत्त्वगुणाचेच परिणाम व प्रकटीकरण आहे.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse lists the characteristic outcomes of sattva-guṇa: clarity and harmony expressed as joy, humility, compassion, purity of intention, disciplined conduct, dispassion, non-possessiveness, and action without craving for results—culminating in liberation-oriented living.
Vāyu (the wind-god) is instructing the listener by enumerating ethical and psychological qualities, identifying them as the manifestations of sattva among the three guṇas, thereby guiding conduct toward peace and freedom from attachment.