Shloka 9
Adhyāya 34: Kṣetrajña-Lakṣaṇa and the Araṇi Metaphor
Mind–Intellect Allegory
सव्वन्ननार्थयुक्तां श्व सर्वान् प्रत्यक्षहेतुकान् यतः परं न विद्येत ततो<भ्यासे भविष्यति
sarvān anarthayuktān ca sarvān pratyakṣa-hetukān | yato paraṃ na vidyeta tato 'bhyāse bhaviṣyati ||
जे पदार्थ प्रत्यक्ष भासतात आणि ज्यांची कारणेही प्रत्यक्षसिद्ध वाटतात, ते सर्व परम अर्थाने अर्थयुक्त नसतात. ज्याच्या पलीकडे काहीच नाही, त्याचा साक्षात्कार ‘नेति-नेति’—हेही नाही, तेही नाही—या निषेध-अभ्यासाच्या परिपाकात होतो.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Sense-perceived, causally explained phenomena do not yield ultimate meaning; the Supreme Reality—beyond which nothing exists—is realized only through sustained spiritual practice, especially the discriminative negation of all limited identifications (‘neti-neti’).
A Brahmin speaker instructs the listener in a contemplative, Upanishadic mode, shifting attention away from the apparent certainty of the perceptible world toward disciplined practice that culminates in direct realization of the highest principle.