Shloka 27
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
वृषादार्थिर्वाच (प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां सृष्टा वृत्तिरनिन्दिता ।) प्रतिग्रहस्तारयति पुष्टिवैं प्रतिगृह्मुताम् मयि यद् विद्यते वित्त तद् वृणुध्वं तपोधना:
bhīṣma uvāca — vṛṣādarbhiḥ uvāca: pratigraho brāhmaṇānāṃ sṛṣṭā vṛttir aninditā | pratigrahas tārayati puṣṭiṃ vai pratigṛhṇatām | mayi yad vidyate vittaṃ tad vṛṇudhvaṃ tapodhanāḥ ||
भीष्म म्हणाले—वृषादर्भि म्हणाला—ब्राह्मणांसाठी प्रतिग्रह (दान स्वीकारणे) ही निर्दोष अशी उपजीविका ठरविली आहे. प्रतिग्रह स्वीकारणाऱ्यांना दुष्काळ व भुकेच्या क्लेशातून तारतो आणि पुष्टीचे साधनही ठरतो. म्हणून, हे तपोधन ऋषींनो, माझ्याकडे जे धन आहे ते स्वीकारा व घ्या.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse defends pratigraha—accepting gifts—as a dharmically sanctioned and blameless livelihood for Brahmins, emphasizing that it can protect them from hardship (like famine and hunger) and support their well-being.
Within Bhishma’s discourse on dharma, Vṛṣādarbhi addresses ascetics/Brahmins and urges them to accept the wealth he possesses, arguing that receiving such support is legitimate and beneficial for those devoted to austerity.