Shloka 5
Adhyāya 9: Pratiśruta-Dāna
The Duty to Fulfill Promised Gifts
यच्च तस्य हुतं किंचिद् दत्तं वा भरतर्षभ । तपस्तप्तमथो वापि सर्व तस्योपहन्यते,भरतनन्दन! जीव जिस रातको जन्म लेता है और जिस रातको उसकी मौत होती है-- इन दोनों रात्रियोंके बीचमें जीवनभर वह जो-जो पुण्यकर्म करता है, भरतश्रेष्ठ! उसने आजीवन जो कुछ होम, दान तथा तप किया होता है, उसका वह सब कुछ उस प्रतिज्ञा- भंगके पापसे नष्ट हो जाता है
yac ca tasya hutaṁ kiñcid dattaṁ vā bharatarṣabha | tapas taptam atho vāpi sarvaṁ tasyopahanyate ||
भीष्म म्हणाले— हे भरतश्रेष्ठ! त्याने यज्ञात जे काही हवन केले, जे काही दान दिले आणि जे काही तप आचरले— ते सर्व नष्ट होते. प्रतिज्ञाभंगाचे पाप जन्म-मृत्यूच्या मधल्या काळात साठवलेले सर्व पुण्य हरपवते आणि आयुष्यभरच्या उपासना, दान व संयमाचे फळ शून्य करते.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Keeping one’s vow is a central requirement of dharma; breaking a solemn promise carries such moral weight that it can negate the spiritual merit gained through sacrifice, charity, and austerity.
In Bhishma’s instruction to Yudhishthira in the Anushasana Parva, he emphasizes the grave consequence of vow-breaking, stating that it destroys the fruits of a person’s lifelong religious and ethical practices.