Shloka 123
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
Devanagari script
समन््ततः प्रमुदितान् ददर्श सुमनोहरान् । राजाने देखा
Translation
राजाने सर्वत्र अत्यंत प्रसन्न व मनोहर दृश्य पाहिले। मनुष्यांसारखी वाणी बोलणारे पोपट व मैना किलबिलत होते। भृंगराज, कोकिळा, शतपत्र, कोयष्टि, कुक्कुभ, मोर, कोंबडे, दात्यूह, जीवजीवक, चकोर, वानर, हंस, सारस आणि चक्रवाक इत्यादी मनोहर पशु-पक्षी सर्वत्र आनंदाने संचार करीत होते।
Word by Word
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
FormAvyaya (adverb)
प्रमुदितान्delighted, joyful
प्रमुदितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रमुदित
FormMasculine, Accusative, Plural
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular
सुमनोहरान्very charming, beautiful
सुमनोहरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुमनोहर
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes