Shloka 92
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
सबका कारण, सबसे श्रेष्ठ, रजोगुणरहित, अत्यन्त सूक्ष्म, मरे हुए प्राणियोंके लिये सुखद शगय्या, तीव्र वेगसे बहनेवाली, पवित्र जलका स्रोत बहानेवाली, यश देनेवाली, जगत्की रक्षा करनेवाली, सत्स्वरूपा तथा अभीष्टको सिद्ध करनेवाली भगवती गंगा अपने भीतर स्नान करनेवालोंके लिये स्वर्गका मार्ग बन जाती हैं ।।
sarvakāraṇaṃ sarvaśreṣṭhaṃ rajoguṇarahitaṃ atyanta-sūkṣmaṃ mṛta-prāṇibhyas sukhaśayyāṃ tīvravegena vahantīṃ pavitrajalasrotovahāṃ yaśodāṃ jagatrakṣikāṃ satsvarūpāṃ tathābhīṣṭasiddhipradāṃ bhagavatīṃ gaṅgāṃ ye ’ntarjale snānti teṣāṃ sā svargamārgaṃ bhavati || kṣāntyā bhūmā gopane dhāraṇe ca dīptyā kṛśānos tapanasya caiva | tulyā gaṅgā sammatā brāhmaṇānāṃ guhasya brahmaṇyatayā ca nityam ||
सिद्ध म्हणाला—भगवती गंगा सर्वकारण, पावन करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ, रजोगुणरहित, अत्यंत सूक्ष्म, मृत प्राण्यांसाठीही सुखद शय्या, तीव्र वेगाने वाहणारी, पवित्र जलप्रवाह देणारी, यश देणारी, जगाचे रक्षण करणारी, सत्स्वरूपा आणि अभिष्ट सिद्ध करणारी आहे. तिच्या जलात स्नान करणाऱ्यांसाठी ती स्वर्गाचा मार्ग होते. क्षमेत ती पृथ्वीसम; रक्षण व धारणेतही पृथ्वीसम; आणि तेजात अग्नी व सूर्यसम शोभणारी आहे. ब्राह्मणांनी ती सदैव मान्य व पूज्य मानली आहे; आणि गुह (कार्त्तिकेय)लाही ती प्रिय व वंद्य आहे, कारण ती नित्य ब्राह्मण्य—ब्रह्मभक्ती व धर्मरक्षण—यावर अनुग्रह करते.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
Gaṅgā is praised as a supreme purifier and protector whose qualities mirror key dharmic ideals—patience like the earth, radiance like fire and the sun, and steadfast support of brahmaṇya (Vedic-sacred order). Bathing in her is presented as a spiritually elevating act that opens the way to heavenly attainment.
A Siddha delivers a hymn-like description of Gaṅgā’s cosmic and ethical greatness, listing her powers and virtues, and explaining why she is continually honored by Brāhmaṇas and also revered by Guha (Kārttikeya) due to her constant favor toward brahmaṇya.