Shloka 64
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सर्ववास: सर्वचारी दुर्वासा वासवो5मर: । हैमो हेमकरो<यज्ञ: सर्वधारी धरोत्तम:
sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo 'maraḥ | haimo hemakaro 'yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ ||
वायुदेव म्हणाले— तो सर्वत्र वास करणारा आणि सर्वत्र विचरणारा आहे; ‘दुर्वासा’—असा असीम व अपार की ज्याला कोणतेही वस्त्र पूर्णपणे आच्छादित करू शकत नाही. तो वासव—इंद्रस्वरूप प्रभुता—आणि अमर—अविनाशी—आहे. तो हैम—हिमालयातील हिमराशीप्रमाणे; हेमकर—सुवर्णाचा उत्पादक; अयज्ञ—कर्मकांडापलीकडचा; सर्वधारी—सर्वांना धारण करणारा; आणि धरोत्तम—समस्त विश्वाचा परम धारक—आहे.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse strings together epithets to convey a theological vision: the Supreme is omnipresent (dwelling and moving everywhere), imperishable, the source of sovereign power, and the cosmic support that upholds all beings—ultimately transcending dependence on ritual action (ayajñaḥ).
Vāyu-deva is speaking in a hymn-like mode, enumerating names and attributes of the Supreme (or the praised deity) to describe His all-pervading nature, cosmic sovereignty, and sustaining power, using images such as the Himalaya and gold-production to suggest vastness and generativity.