Shloka 94
तेजोवृषो द्युतिधर: सर्वशस्त्रभृतां वर: । प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशूज़ी गदाग्रज:
tejo-vṛṣo dyuti-dharaḥ sarva-śastra-bhṛtāṁ varaḥ | pragraho nigraho vyagro naika-śṛṅgī gadāgrajaḥ ||
भीष्म म्हणाले—तो भक्तांवर आनंदमय तेजाची वृष्टी करणारा, परम कांति धारण करणारा आणि सर्व शस्त्रधारकांमध्ये श्रेष्ठ आहे. भक्तांनी अर्पिलेली पत्र-पुष्पादी अर्पणे तो स्वीकारतो; सर्वांचा निग्रह व शासन करतो; आणि शरण आलेल्यांना इष्ट फल देण्यात सदैव तत्पर असतो. तो ‘नैकशृंगी’—पवित्र वाणीच्या अनेक रूपांचा संकेत—आणि गदेचा अग्रज, म्हणजे गदेपूर्वी जन्मलेला श्रीकृष्ण आहे.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Lord as both compassionate and sovereign: he receives sincere devotion (accepts offerings), yet also restrains and governs the world (nigraha). Ethical life is framed as trusting a divine order that rewards devotion and upholds discipline—grace and governance functioning together.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and extols the Supreme through a litany of divine names (as in the Viṣṇu-sahasranāma tradition). This verse is one segment of that praise, enumerating epithets that describe the deity’s splendor, martial supremacy, receptivity to devotion, and universal control.