कालयुक्तधर्मविवेकः
Discerning Dharma in Accord with Time
ऑपनआक्रात छा अर: चतुश्नत्वारिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: बन्धन-मुक्ति
umovāca kiṃśīlaḥ kiṃsamācāraḥ puruṣaḥ kaiś ca karmabhiḥ | svargaṃ samabhipadyeta sampradānena kena vā ||
उमा म्हणाली—“भगवन्! सर्वभूतेश्वर, देवासुर-वंदित, विभो! मनुष्यांचा धर्म व अधर्म यांचे स्वरूप मला सांगा, म्हणजे माझा संशय दूर होईल. तसेच सांगा—कशा शीलाने व कशा आचरणाने, कोणत्या कर्मांनी मनुष्य स्वर्गाला पोहोचतो? आणि कोणत्या प्रकारच्या दानाने ती प्राप्ती निश्चित होते?”
श्रीमहेश्वर उवाच
The verse frames a dharma-inquiry: heavenly attainment is linked not merely to ritual but to a person’s character (śīla), daily conduct (samācāra), and ethically qualified actions (karma), with special attention to the role and manner of giving (sampradāna/dāna).
In the Umā–Maheśvara dialogue, Umā questions the divine teacher about the moral qualities, behaviors, and specific deeds—including forms of charity—that lead a human being to attain svarga.