Shloka 23
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
कुत्तों, चाण्डालों और पक्षियोंके लिये भूमिपर अन्न रख देना चाहिये। यह वैश्वदेव नामक कर्म है। इसका सायंकाल और प्रात:काल अनुष्ठान किया जाता है ।।
vayudeva uvāca | kuttebhyaś caṇḍālebhyaś ca pakṣibhyaś ca bhūmau annaṁ nidhātavyaṁ | etad vaiśvadeva-nāma karma | asya sāyaṁkālaṁ prātaḥkālaṁ cānuṣṭhānaṁ kriyate || etāṁs tu dharmān gārhasthyān yaḥ kuryād anasūyakaḥ | sa iha ṛṣivarān prāpya pretya loke mahīyate ||
वायू म्हणाला— कुत्रे, चांडाळ आणि पक्षी यांच्यासाठी भूमीवर अन्न ठेवावे. हे ‘वैश्वदेव’ नावाचे कर्म असून ते सायंकाळी व सकाळी करावे. जो मनुष्य दोषदृष्टी व असूया टाकून हे गृहस्थधर्म आचरतो, त्याला या लोकात श्रेष्ठ ऋषींचे आशीर्वाद मिळतात आणि मृत्यूनंतर तो पुण्यलोकांत मान पावतो.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder should practice daily generosity and inclusivity—offering food even to beings and persons commonly neglected—through the Vaiśvadeva observance, and should do so without fault-finding (anasūyā). Such conduct yields blessings in this life and honor in meritorious realms after death.
Vāyudeva instructs on gṛhastha duties, defining a specific daily rite (Vaiśvadeva) and its timing (morning and evening), then states the spiritual and social fruits for one who performs these household dharmas with a non-censorious attitude.