Shloka 191
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
Devanagari script
मार्कण्डेयसमास्यायामुपाख्यानानि सर्वश: । पृथोर्वैन्यस्य यत्रोक्तमाख्यानं परमर्षिणा,पाण्डवोंका महामुनि मार्कण्डेयके साथ समागम हुआ। वहाँ महर्षिने बहुत-से उपाख्यान सुनाये। उनमें वेनपुत्र पृुथुका भी उपाख्यान है
Transliteration
mārkaṇḍeyasamāsyāyām upākhyānāni sarvaśaḥ | pṛthor vainyasya yatroktam ākhyānaṃ paramarṣiṇā ||
Translation
पांडवांचा महामुनी मार्कंडेयांशी समागम झाला. तेथे महर्षींनी अनेक उपाख्यान सर्वथा विस्ताराने सांगितली; त्यांत परमर्षींनी कथिलेल्या वेनपुत्र पृथूचे प्रसिद्ध आख्यानही होते।
Word by Word
मार्कण्डेयसमास्यायाम्in the meeting/assembly with Mārkaṇḍeya
मार्कण्डेयसमास्यायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय-समास्या
FormFeminine, Locative, Singular
उपाख्यानानिsubsidiary tales, episodes
उपाख्यानानि:
Karta
TypeNoun
Rootउपाख्यान
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वशःentirely; in all ways; many/various
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
TypeNoun
Rootपृथु
FormMasculine, Genitive, Singular
वैन्यस्यof Vainya (son of Vena)
वैन्यस्य:
TypeAdjective
Rootवैन्य
FormMasculine, Genitive, Singular
यत्रwherein; where
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
उक्तम्said; narrated
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
आख्यानम्the narrative; the tale
आख्यानम्:
Karta
TypeNoun
Rootआख्यान
FormNeuter, Nominative, Singular
परमर्षिणाby the supreme sage
परमर्षिणा:
Karana
TypeNoun
Rootपरम-ऋषि
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
राम उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaP
PṛthuV
VenaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes