Shloka 28

द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response

Devanagari script

तस्मान्न तापं दुहितुर्निमित्तं पाञज्चालराजो<हति कर्तुमद्य । न चापि तत्पातनमन्यथेह कर्तु हि शक्‍्यं भुवि मानवेन,“अतः पांचालराजको अब अपनी पुत्रीके लिये पश्चात्ताप करना उचित नहीं है। इस पृथ्वीपर उस वीरके सिवा ऐसा कोई मनुष्य नहीं है, जो उस लक्ष्यको वेध सके”

Translation

“म्हणून पाञ्चालराजाने आज कन्येच्या कारणाने खेद करू नये. आणि या पृथ्वीवर त्या वीरावाचून दुसरा कोणताही मनुष्य ते लक्ष्य पाडू शकत नाही; अन्यथा ते शक्यच नाही.”

Word by Word

तस्मात्therefore/from that

नnot

तापम्regret/penance/grief

दुहितुःof (his) daughter

निमित्तम्cause/reason

पाञ्चालराजःthe king of Panchala

अर्हतिis fit/ought

कर्तुम्to do

अद्यtoday/now

नnot

चand

अपिalso/even

तत्that

पातनम्bringing down/causing to fall (i.e., hitting the mark)

अन्यथाotherwise/in another way

इहhere/in this world

कर्तुम्to do

हिindeed/for

शक्यम्possible

भुविon earth

मानवेनby a man/human

Speaker

धृष्टह्ुम्न उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes