Shloka 24
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
क्षत्रियो नास्ति तस्यास्यां पृथिव्यां कश्निदग्रणी: । कौरवाचार्यमुख्यस्य भारद्वाजस्य धीमत:,“परम बुद्धिमान् भरद्वाजनन्दन द्रोण इन दिनों कुरुवंशी राजकुमारोंके प्रधान आचार्य हैं। इस पृथ्वीपर कोई भी ऐसा क्षत्रिय नहीं है, जो अस्त्र-विद्यामें उनसे आगे बढ़ा हो
Translation
अतिशय बुद्धिमान भारद्वाजपुत्र द्रोण हे सध्या कौरव राजकुमारांचे प्रमुख आचार्य आहेत. या पृथ्वीवर असा कोणताही क्षत्रिय नाही की जो अस्त्रविद्येत त्यांच्यापेक्षा पुढे असेल.
Word by Word
क्षत्रियःkshatriya (warrior)
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अस्याम्in this
अस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Locative, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
कश्चित्anyone/someone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्रणीःleader/foremost one
अग्रणीः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्रणी
FormMasculine, Nominative, Singular
कौरवाचार्यमुख्यस्यof the chief among the Kauravas' teachers
कौरवाचार्यमुख्यस्य:
TypeAdjective
Rootकौरवाचार्यमुख्य
FormMasculine, Genitive, Singular
भारद्वाजस्यof Bharadvaja (Drona's lineage/name)
भारद्वाजस्य:
TypeNoun
Rootभारद्वाज
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the intelligent/wise one
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes