Shloka 44

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

Devanagari script

रूपं तथैव विशतः शब्दस्पर्शगुणावुभौ त्रिगुणस्तु ततस्त्वग्निः सशब्दस्पर्शरूपवान्

Transliteration

rūpaṃ tathaiva viśataḥ śabdasparśaguṇāvubhau triguṇastu tatastvagniḥ saśabdasparśarūpavān

Translation

तसेच रूप-तन्मात्रा प्रवेशली आणि शब्द व स्पर्श हे दोन्ही गुणही आले. तेव्हा अग्नि प्रकट झाला; तो त्रिगुणी—शब्द, स्पर्श व रूप—युक्त आहे.

Word by Word

• रूपम्: form/colour (rūpa-tanmātra)

• तथा एव: likewise

• विशतः: entering/pervading (having entered)

• शब्द: sound

• स्पर्श: touch

• गुणौ: qualities

• उभौ: both

• त्रिगुणः: possessing three qualities

• तु: indeed/then

• ततः: from that/thereupon

• अग्निः: fire (tejas-bhūta)

• सशब्दस्पर्शरूपवान्: endowed with sound, touch, and form

Speaker

Suta Goswami (narrating the cosmological sequence to the sages of Naimisharanya)