Shloka 3

प्रलय-तत्त्वलयः, नीललोहित-रुद्रः, अष्टमूर्तिस्तवः, एवं ब्रह्मणो वैराग्यम्

Devanagari script

वह्निः समीरणश्चैव व्योम्नि तन्मात्रसंयुतः इन्द्रियाणि दशैकं च तन्मात्राणि द्विजोत्तम

Transliteration

vahniḥ samīraṇaścaiva vyomni tanmātrasaṃyutaḥ indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāṇi dvijottama

Translation

हे द्विजोत्तम, अग्नी व वायू, तसेच तन्मात्रायुक्त आकाश; आणि अकरा इंद्रिये (दहा इंद्रिये व मन) व तन्मात्रा—हे तत्त्वक्रमात मोजले जातात।

Word by Word

• वह्निः: Fire (Agni)

• समीरणः: Wind/Air (Vayu)

• च एव: and indeed

• व्योम्नि: in ether/space (Akasha)

• तन्मात्र-संयुतः: endowed/associated with the subtle essence (tanmatra)

• इन्द्रियाणि: sense-faculties

• दश-एकम्: ten plus one (i.e., eleven)

• च: and

• तन्मात्राणि: subtle elements (sound, touch, form, taste, smell)

• द्विज-उत्तम: O best of the twice-born (address to a Brahmin/sage)

Speaker

Suta Goswami (narrating the Linga Purana’s cosmology to the sages of Naimisharanya)