Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Aśauca-vidhi — Rules of Birth/Death Impurity, Sapinda Circles, and Śrāddha Sequence

ये चैकजाता बहवो भिन्नयोनय एव च / भिन्नवर्णास्तु सापिण्ड्यं भवेत् तेषां त्रिपूरुषम्

ye caikajātā bahavo bhinnayonaya eva ca / bhinnavarṇāstu sāpiṇḍyaṃ bhavet teṣāṃ tripūruṣam

जे अनेक असूनही एकाच मूळापासून उत्पन्न झालेले, पण भिन्न-भिन्न योनींतून जन्मलेले, तसेच भिन्न वर्णांचे असतील—त्यांच्यात सापिण्ड्य (पिंड-संबंध) केवळ त्रिपुरुष, म्हणजे तीन पिढ्यांपर्यंतच मानले जाते।

yethose who
ye:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); सर्वनाम
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
eka-jātāḥborn from one (mother/womb)
eka-jātāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + jāta (प्रातिपदिक; √jan ‘जन्’ धातोः क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—एकाः जाताः
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
bhinna-yonayaḥhaving different wombs/origins
bhinna-yonayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhinna (प्रातिपदिक; √bhid ‘भिद्’ धातोः क्त) + yoni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—भिन्ना योनिः येषाम् (अर्थे बहुव्रीहि-प्रायः), प्रयोगतः विशेषणरूपेण
evaindeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
bhinna-varṇāḥof different varṇas/classes
bhinna-varṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhinna (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—भिन्नः वर्णः येषाम् (अर्थे बहुव्रीहि-प्रायः)
tuhowever
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
sāpiṇḍyamsapinda-relationship
sāpiṇḍyam:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootsāpiṇḍya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
bhavetwould be / should be
bhavet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); परस्मैपद
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Plural (बहुवचन); सर्वनाम
tri-pūruṣamextending to three persons/descents
tri-pūruṣam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + pūruṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—त्रयाणां पुरुषाणाम् (परिमाणवाचक)

Sūta (narrator) conveying the Purāṇic dharma-teaching in the lineage-discourse

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

This verse is primarily juridical-dharmic, defining the extent of sapiṇḍa kinship; it does not directly teach Ātman metaphysics, but it supports the Purāṇa’s broader synthesis where spiritual discipline is practiced within ordered dharma (varṇāśrama and ancestral obligations).

No specific yoga technique is described here. Indirectly, it frames the dharmic boundaries (family/ancestral relations) within which purification rites and disciplined living—supportive of later Pāśupata-Yoga and Īśvara-bhakti teachings in the Kurma Purana—are to be conducted.

It does not mention Śiva or Viṣṇu explicitly; its contribution is contextual—Kurma Purana often unites Śaiva-Vaiṣṇava spirituality with dharma, and this verse exemplifies the dharma-layer (social and ritual order) that complements the text’s later non-sectarian devotional and yogic teachings.