Shloka 35

Means to Liberation: Supremacy of Hari, Proper Salutations, and Purāṇic Authority

गुरुर्हि मुख्यो हनुमज्जनिर्महान्रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमान्सदैव / एवं विदित्वा परमं हरिं च पुत्रं पुनर्मुख्यदेवस्य वायोः

gururhi mukhyo hanumajjanirmahānrāmāṅghribhakto hanumānsadaiva / evaṃ viditvā paramaṃ hariṃ ca putraṃ punarmukhyadevasya vāyoḥ

महाबली वायुपुत्र हनुमान हाच मुख्य गुरु आहे; तो सदैव श्रीरामचरणांचा भक्त आहे. असे परम हरिला जाणून, आणि पुन्हा देवांमध्ये मुख्य वायूचा पुत्र हनुमान आहे हे समजून, त्याचा यथोचित सन्मान करावा।

guruḥthe guru
guruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
hiindeed
hi:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक निपात (emphatic particle)
mukhyaḥchief
mukhyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifies guruḥ)
hanumat-janīrHanumān's mother
hanumat-janīr:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat + janī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: हनुमतः जननी (mother of Hanumān)
mahāngreat
mahān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifies implied subject/hanumān or guru)
rāma-aṅghri-bhaktaḥdevotee of Rama's feet
rāma-aṅghri-bhaktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma + aṅghri + bhakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: रामस्य अङ्घ्रिः (feet) तस्य भक्तः (devotee of Rama's feet)
hanumānHanumān
hanumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sadāalways
sadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb): 'always'
evaindeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक: 'thus'
viditvāhaving known
viditvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvid (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय, absolutive/gerund): 'having known'; धातु: विद् (to know)
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifies hariṃ)
harimHari
harim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
putramson
putram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
punaragain/further
punar:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्ति/क्रमवाचक: 'again, further'
mukhya-devasyaof the chief deity
mukhya-devasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmukhya + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: मुख्यः देवः (the chief deity)
vāyoḥof Vāyu
vāyoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Lord Vishnu (in discourse to Garuda)

Concept: Hanumān, son of Vāyu, is foremost guru because he is eternally devoted to Rāma’s feet; honoring him follows from knowing Hari as supreme and Hanumān’s divine lineage.

Vedantic Theme: Bhakti as the most effective upāya; guru-tattva embodied in the perfected devotee who reveals Hari through service.

Application: Cultivate Hanumān-sevā and Rāma-nāma; approach devotion through humility and service to the Lord’s foremost servant.

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Type: epic sacred landscape (implied)

Related Themes: Garuda Purana 3.1.34 (proper worship); Garuda Purana 3.1.37-3.1.38 (definition of Vaiṣṇava; exclusive refuge)

H
Hanuman
R
Rama
H
Hari (Vishnu)
V
Vayu

FAQs

This verse presents Hanuman as the foremost guide because his life exemplifies unwavering devotion to Rama and direct knowledge of the Supreme Hari, making him an ideal model for discipleship and bhakti.

Even within a text known for afterlife and dharma themes, the Garuda Purana repeatedly grounds liberation-oriented instruction in devotion and right guidance; here, knowing Hari and honoring the guru-bhakta (Hanuman) is highlighted as spiritually decisive.

Cultivate steady devotion (regular prayer/japa), seek guidance from exemplars of humility and service, and remember the ideal of surrender at the Lord’s feet—qualities embodied by Hanuman.