Shloka 8
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तत्प्रश्नस्योत्तरं वक्तुं ते सर्व उपचक्रिरे / तत्पूर्वमेव कथितं मया विधिबलेन वै
Transliteration
tatpraśnasyottaraṃ vaktuṃ te sarva upacakrire / tatpūrvameva kathitaṃ mayā vidhibalena vai
Translation
त्या प्रश्नाचे उत्तर सांगण्यासाठी ते सर्वजण आरंभ करू लागले; पण त्याआधीच मी विधीच्या बळाने ते सांगून टाकले होते.
Word by Word
tat-praśnasyaof that question
tat-praśnasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक) + praśna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ: तस्य प्रश्नस्य = of that question
uttaramanswer
uttaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म
vaktumto speak
vaktum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; √वच् (वचने)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; ‘they’
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; te इत्यस्य विशेषण
upacakrirebegan
upacakrire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√kram (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; √क्रम् (गत्यर्थ) उपसर्ग: उप; अर्थ: began/undertook
tat-pūrvampreviously/before that
tat-pūrvam:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottad (प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोग: ‘before that/previously’
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle: indeed/just)
kathitamwas told
kathitam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkath (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; √कथ् (कथने); here predicate: ‘was told’
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd case), एकवचन; कर्तृ-करण (agent in passive)
vidhi-balenaby the power of ordinance/fate
vidhi-balena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: विधेः बलम्; करण (instrumental)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण (emphatic particle)