Shloka 2
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
बृहस्पतिरुवाच पापानामधिकं पापं हननं जीवजातिनाम् / एतस्मादधिकं पापं विश्वस्ते शरणं गते
Transliteration
bṛhaspatiruvāca pāpānāmadhikaṃ pāpaṃ hananaṃ jīvajātinām / etasmādadhikaṃ pāpaṃ viśvaste śaraṇaṃ gate
Translation
बृहस्पती म्हणाले— पापांमध्येही अधिक पाप म्हणजे जीवजातींचा वध; पण याहूनही मोठे पाप म्हणजे विश्वास ठेवून शरण आलेल्याशी द्रोह करणे.
Word by Word
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (वदति) (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पापानाम्of sins
पापानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अधिकम्greater
अधिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पापम्)
पापम्a sin
पापम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हननम्killing
हननम्:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootहनन (प्रातिपदिक; √हन् (हिंसायाम्) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ल्युट्-प्रत्ययान्त क्रियानाम
जीवजातिनाम्of living beings (species)
जीवजातिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootजीव-जाति (प्रातिपदिक; जीव + जाति)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुषः (जीवानां जातयः)
एतस्मात्than this
एतस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
अधिकम्greater
अधिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पापम्)
पापम्a sin
पापम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विश्वःViśva (a person)
विश्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेto you / for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), एकवचन; एन्क्लिटिक
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; गत्यर्थे कर्म
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikaraṇa (अधिकरण; सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम् (गतौ) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (when/while having gone)