Shloka 79
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
यदेव नित्यं ध्यायन्ति ब्रह्मविष्णुशिवादयः / इत्थं हि शक्तिमार्गे ऽस्मिन्यः पुमानिह वर्तते
Transliteration
yadeva nityaṃ dhyāyanti brahmaviṣṇuśivādayaḥ / itthaṃ hi śaktimārge 'sminyaḥ pumāniha vartate
Translation
ज्याचे नित्य ध्यान ब्रह्मा, विष्णु, शिव इत्यादी करतात—अशा या शक्तिमार्गात जो पुरुष येथे वर्ततो।
Word by Word
यत्which/that (object)
यत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-रूपेण नपुंसक एकवचन (adverbial accusative)
ध्यायन्तिthey meditate on
ध्यायन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
ब्रह्म-विष्णु-शिव-आदयःBrahmā, Viṣṇu, Śiva and others
ब्रह्म-विष्णु-शिव-आदयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + विष्णु + शिव + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (समाहार/इतरेतर) + ‘आदयः’ (etc.)
इत्थम्thus
इत्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
हिindeed/for
हि:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; explanatory/indeed)
शक्ति-मार्गेin the path of Śakti
शक्ति-मार्गे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशक्ति + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी: शक्तेः मार्गः)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
पुमान्a man/person
पुमान्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Locative adverbial/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
वर्ततेabides/exists
वर्तते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद