Shloka 62
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
गुरुं हुङ्कृत्य तुङ्कृत्य विप्रं वादैर्विजित्य च / विकास्य गुह्यशास्त्राणि भवन्ति ब्रह्मराक्षसाः
Transliteration
guruṃ huṅkṛtya tuṅkṛtya vipraṃ vādairvijitya ca / vikāsya guhyaśāstrāṇi bhavanti brahmarākṣasāḥ
Translation
जो गुरूला हुंकारून तुच्छ मानीतो, वादविवादाने विप्राला जिंकतो, आणि गुप्त शास्त्रांचे उघड करून दुरुपयोग करतो—तो ब्रह्मराक्षस होतो.
Word by Word
गुरुम्the teacher (guru)
गुरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
हुङ्कृत्यhaving huṅkṛ-ed (made a huṅ sound)
हुङ्कृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootहुङ्कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल — Absolutive (ktvā), having uttered “huṅ”/having hooted
तुङ्कृत्यhaving made a “tuṅ” sound
तुङ्कृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootतुङ्कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल — Absolutive (ktvā), having tuṅkṛ-ed (made a tuṅ sound)
विप्रम्a brāhmaṇa
विप्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
वादैःby arguments/debates
वादैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental, Plural
विजित्यhaving defeated
विजित्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootजि (धातु) + वि- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल — Absolutive (ktvā), having conquered/defeated
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction “and”
विकास्यhaving opened/unfolded
विकास्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकास् (धातु) + वि- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल — Absolutive (ktvā), having opened/unfolded
गुह्यशास्त्राणिsecret treatises
गुह्यशास्त्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह्य (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), बहुवचन — Neuter, Nominative, Plural; षष्ठी-तत्पुरुष (गुह्यानि शास्त्राणि)
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन — Present Indicative, 3rd person, Plural
ब्रह्मराक्षसाःbrahma-rākṣasas (demonic brāhmaṇas)
ब्रह्मराक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + राक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; कर्मधारय (ब्रह्मणः राक्षसाः/ब्राह्मणराक्षसाः)