Shloka 19
Mudrā-vidhāna (Lalitopākhyāna): Āvāhanī–Saṃkṣobhiṇī–Ākarṣiṇī and allied Mudrās
Devanagari script
एता मुद्रास्तु देवर्षे श्रीदेव्याः प्रीतिहेतवः / पूजाकाले प्रयोक्तव्या यथानुक्रमयोगतः
Transliteration
etā mudrāstu devarṣe śrīdevyāḥ prītihetavaḥ / pūjākāle prayoktavyā yathānukramayogataḥ
Translation
हे देवर्षे! या मुद्रा श्रीदेवीच्या प्रीतीचे कारण आहेत. पूजाकाळी क्रमाने त्यांचा उपयोग करावा.
Word by Word
एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl)
मुद्राःmudrās/gestures
मुद्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोध (indeed/but)
देवर्षेO divine sage
देवर्षे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन (Voc sg)
श्रीदेव्याःof Śrī Devī
श्रीदेव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्रीदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg)
प्रीतिहेतवःcauses of pleasure
प्रीतिहेतवः:
Kriya (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl); षष्ठी-तत्पुरुष (प्रीतेः हेतवः)
पूजाकालेat the time of worship
पूजाकाले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); षष्ठी-तत्पुरुष (पूजायाः काले)
प्रयोक्तव्याःshould be used
प्रयोक्तव्याः:
Kriya (विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र-√युज् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl) — ‘to be employed’
यथाaccording to
यथा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमान (as/according to)
अनुक्रमsequence/order
अनुक्रम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg) (in compound sense with योगतः)
योगतःaccording to/by means of
योगतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (Abl sg) अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोग (by/according to)