Shloka 58
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
अनेनैव विधानेन जलमध्ये यदि क्षिपेत् / सौभाग्यमतुलं तस्य स्नानपानान्न संशयः
Transliteration
anenaiva vidhānena jalamadhye yadi kṣipet / saubhāgyamatulaṃ tasya snānapānānna saṃśayaḥ
Translation
याच विधीने जर कोणी ते जलामध्ये टाकील, तर त्याच्या स्नान‑पानादि कर्मांत अतुल सौभाग्य प्राप्त होते—यात संशय नाही।
Word by Word
अनेनby this
अनेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण/3rd case), एकवचनम्; instrumental ‘by/with this’
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
विधानेनby the method/procedure
विधानेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण/3rd case), एकवचनम्; instrumental ‘by the procedure’
जलमध्येin the water
जलमध्ये:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल-मध्य (प्रातिपदिक; जल + मध्य)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (अधिकरण/7th case), एकवचनम्; locative ‘in the middle of water’
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसमुच्चय/शर्त-निपात (conditional particle)
क्षिपेत्should throw
क्षिपेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘should throw/cast’
सौभाग्यम्good fortune
सौभाग्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचनम्; here as object/result ‘good fortune’
अतुलम्incomparable
अतुलम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; agrees with सौभाग्यम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध/6th case), एकवचनम्; ‘of him/for him’
स्नानbathing
स्नान:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध/6th case), एकवचनम्; first member in द्वन्द्व ‘bathing’
पानdrinking
पान:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; second member in द्वन्द्व ‘drinking’
अन्यother
अन्य:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; with न forming ‘no other’
नnot/no
न:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (कर्ता/1st case), एकवचनम्; ‘doubt’