Shloka 129
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
काङ्क्षानुरूपवरदे करुणार्द्रचित्ते साम्राज्यसम्पदभिमानिनि चक्रनाथे / इन्द्रादिदेवपरिसेवितपादपद्मे सिंहासनेश्वरी परे मयि संनिदध्याः
Transliteration
kāṅkṣānurūpavarade karuṇārdracitte sāmrājyasampadabhimānini cakranāthe / indrādidevaparisevitapādapadme siṃhāsaneśvarī pare mayi saṃnidadhyāḥ
Translation
हे चक्रनाथे, हे सिंहासनेश्वरी! इच्छेनुरूप वर देणारी, करुणेने द्रवलेले चित्त असलेली, साम्राज्यसंपत्तीची अधिष्ठात्री। इंद्रादि देव ज्यांच्या चरणकमळांची सेवा करतात—हे परा देवी, माझ्यावर सदा संनिधान ठेव।
Word by Word
kāṅkṣā-anurūpa-vara-deO boon-giver who grants wishes according to desire
kāṅkṣā-anurūpa-vara-de:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootkāṅkṣā + anurūpa + vara + da (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“या काङ्क्षानुरूपं वरं ददाति”
karuṇā-ārdra-citteO one whose heart is softened by compassion
karuṇā-ārdra-citte:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootkaruṇā + ārdra + citta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः चित्तं करुणया आर्द्रम् (द्रवम्)”
sāmrājya-sampat-abhimāniniO presiding one over imperial prosperity
sāmrājya-sampat-abhimānini:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootsāmrājya + sampat + abhimāninī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“या साम्राज्यसम्पदि (सार्वभौमसमृद्धौ) अभिमानिनी (स्वामिनी/अधिष्ठात्री)”
cakra-nātheO sovereign lady of the discus (chakra)
cakra-nāthe:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootcakra + nātha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—चक्रस्य नाथा/नाथी (here vocative in -e as feminine address in this hymn-style)
indra-ādi-deva-parisevita-pāda-padmeO one whose lotus-feet are attended by Indra and other gods
indra-ādi-deva-parisevita-pāda-padme:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootindra + ādi + deva + parisevita (कृदन्त) + pāda + padma (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः पादपद्मे इन्द्रादयः देवाः परिसेविताः (परितः सेविताः)”
siṃhāsana-īśvarīO queen/lady of the lion-throne
siṃhāsana-īśvarī:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsiṃhāsana + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—सिंहासनस्य ईश्वरी
pareO supreme one
pare:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; ‘O supreme one’
mayiin me
mayi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
saṃnidadhyāḥplease place (your mind)/fix (your attention)
saṃnidadhyāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhā (धा धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्गः सम्+नि; धातोः ‘निदधातु’ इत्यस्य आज्ञार्थरूपम्—“संनिदध्याः”