Shloka 10
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
कदाचित्पार्वती देवी कैलासशिखरे शुभे / विहरन्ती महेशस्य पिधानं नेत्रयोर्व्यधात्
Transliteration
kadācitpārvatī devī kailāsaśikhare śubhe / viharantī maheśasya pidhānaṃ netrayorvyadhāt
Translation
एकदा शुभ कैलासशिखरावर विहार करणाऱ्या देवी पार्वतीने महेश्वरांचे दोन्ही नेत्र झाकून टाकले।
Word by Word
kadācitonce, at some time
kadācit:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkadācit (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
pārvatīPārvatī
pārvatī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpārvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
devīthe goddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to ‘pārvatī’
kailāsa-śikhareon the peak of Kailāsa
kailāsa-śikhare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkailāsa (प्रातिपदिक) + śikhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)
śubheauspicious
śubhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘kailāsa-śikhare’ इति विशेषण
viharantīsporting, playing
viharantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvi-√hṛ (धातु) → viharant (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि, ‘pārvatī’ इत्यस्य विशेषण
maheśasyaof Maheśa (Śiva)
maheśasya:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/शेष)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
pidhānamcovering, closing
pidhānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म
netrayoḥof (his) two eyes
netrayoḥ:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/शेष)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; सम्बन्ध (genitive dual)
vyadhātshe made, she effected
vyadhāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√dhā (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन