Shloka 110
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
इत्युक्तो भगवान्ब्रह्मा तथा कृत्वा तदीरितम् / निक्षिप्य हृदि तां देवीं निजं धाम जगाम सः
Transliteration
ityukto bhagavānbrahmā tathā kṛtvā tadīritam / nikṣipya hṛdi tāṃ devīṃ nijaṃ dhāma jagāma saḥ
Translation
असे सांगितल्यावर भगवान ब्रह्म्याने तसेच केले; त्या देवीला हृदयात धारण करून तो आपल्या धामास गेला।
Word by Word
इतिthus
इति:
सम्बन्ध-निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरण-निपात (quotative particle)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘having been told/addressed’
भगवान्the venerable lord
भगवान्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तथाthus, in that way
तथा:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having done’
तत्that
तत्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ईरितम्that which was instructed
ईरितम्:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootईर्/ईरय् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘spoken/commanded’
निक्षिप्यhaving placed
निक्षिप्य:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootनि + क्षिप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having placed/deposited’
हृदिin (his) heart
हृदि:
अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
ताम्that (her)
ताम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
देवीम्the goddess
देवीम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
निजम्his own
निजम्:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘own’
धामabode
धाम:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootधामन्/धाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
जगामwent
जगाम:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन