Shloka 75
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
केयूरकङ्कणश्रेणीमण्डितान्सोर्मिकाङ्गुलीन् / वहन्ती पतिसंसृष्टशङ्खसुन्दरकन्धरा
Transliteration
keyūrakaṅkaṇaśreṇīmaṇḍitānsormikāṅgulīn / vahantī patisaṃsṛṣṭaśaṅkhasundarakandharā
Translation
केयूर व कंकणांच्या श्रेणींनी मंडित, बोटांत अंगठ्या धारण करणारी। पतीच्या संस्पर्शाने शोभणारी, शंखासारखी सुंदर कंधरा (गळा) असलेली ती विराजत होती।
Word by Word
केयूर-कङ्कण-श्रेणी-मण्डितान्adorned with rows of armlets and bracelets
केयूर-कङ्कण-श्रेणी-मण्डितान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकेयूर (प्रातिपदिक) + कङ्कण (प्रातिपदिक) + श्रेणी (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त; मण्ड्/मण्डि धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (केयूरकङ्कणश्रेण्या मण्डितान्)
स-ऊर्मिका-अङ्गुलीन्fingers with rings
स-ऊर्मिका-अङ्गुलीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश) + ऊर्मिका (प्रातिपदिक) + अङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (ऊर्मिकाभिः सह अङ्गुलयः)
वहन्तीbearing/carrying
वहन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय; present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणरूपेण/कर्तृवाचकः
पति-संसृष्ट-शङ्ख-सुन्दर-कन्धराwhose beautiful neck is joined with (i.e., adorned by) a conch-like ornament associated with her husband
पति-संसृष्ट-शङ्ख-सुन्दर-कन्धरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपति (प्रातिपदिक) + संसृष्ट (कृदन्त; सम्+सृज् धातु, क्त) + शङ्ख (प्रातिपदिक) + सुन्दर (प्रातिपदिक) + कन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पतिना संसृष्टः शङ्खः; तेन सुन्दरा कन्धरा यस्याः सा)