Shloka 21
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा / श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्
Transliteration
uttare sampadeśī vai kālasaṃkarṣaṇī tathā / śrīmahāśambhunāthā ca devyāvirbhāvakāraṇam
Translation
उत्तरे ‘सम्पदेशी’ आणि ‘कालसंकर्षणी’ आहेत; तसेच श्रीमहाशम्भुनाथा हे देवीच्या आविर्भावाचे कारण आहेत।
Word by Word
उत्तरेin the north; to the north
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; adverbial locative
सम्पदेशीthe instructor/initiator
सम्पदेशी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसम्पदेशिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agent noun ‘one who instructs/initiates’
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
FormParticle (निपात; emphasis/indeed)
काल-संकर्षणीKālasaṃkarṣaṇī (the time-drawing power/deity)
काल-संकर्षणी:
Karta (कर्ता/Subject/appositive)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + संकर्षणी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तत्पुरुषः (कालं संकर्षति इति)
तथाlikewise; also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
FormAdverb (अव्यय; ‘likewise/also’)
श्री-महा-शम्भु-नाथाŚrī-Mahāśambhunāthā (a titled goddess/deity)
श्री-महा-शम्भु-नाथा:
Karta (कर्ता/Subject/appositive)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + शम्भु (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; बहुपद-तत्पुरुषः (श्रीमान् महाशम्भुः नाथः यस्याः/या) used as a proper name/title
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
देवी-अविर्भाव-कारणम्the cause of the goddess’s manifestation
देवी-अविर्भाव-कारणम्:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक) + अविर्भाव (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा) / Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; तत्पुरुषः (देव्याः अविर्भावस्य कारणम्)