Shloka 29
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
साक्षाच्च वारुणी देवी तत्र नौकाधिनायिका / यां सुधामालिनीमाहुर्यामा हुरमृतेश्वरीम्
Transliteration
sākṣācca vāruṇī devī tatra naukādhināyikā / yāṃ sudhāmālinīmāhuryāmā huramṛteśvarīm
Translation
तेथे साक्षात् वारुणी देवी नौकेची अधिनायिका आहे. जिनेला ‘सुधामालिनी’ म्हणतात आणि जिनेला ‘अमृतेश्वरी’ असेही संबोधतात.
Word by Word
साक्षात्directly/in person
साक्षात्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/प्रत्यक्ष-वाचक (directly, in person)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (and)
वारुणीVāruṇī (goddess of liquor)
वारुणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवारुणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद
देवीgoddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वारुण्याः अपपद/विशेष्य (apposition)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय-देशवाचक
नौकाधिनायिकाthe mistress/leader of the boat
नौकाधिनायिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनौका + अधि + नायिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद/विशेषण (वारुणी)
याम्whom
याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of आहुः)
सुधामालिनीम्(as) ‘garlanded with nectar’
सुधामालिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुधा + मालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म-सम्बन्धे विशेषण/उपाधि (of her)
आहुःthey call/they have said
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
याम्whom
याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of आहुः)
आहुःthey call
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अमृतेश्वरीम्‘mistress of nectar’
अमृतेश्वरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअमृत + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म-सम्बन्धे उपाधि