Shloka 28
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तत्रत्यं सलिलं मद्यं पायम्पायं तटस्थिताः / विहरन्ति मदोन्मत्ताः शक्तयो मदपाटलाः
Transliteration
tatratyaṃ salilaṃ madyaṃ pāyampāyaṃ taṭasthitāḥ / viharanti madonmattāḥ śaktayo madapāṭalāḥ
Translation
तेथील जलच मद्य आहे; तटावर उभ्या असलेल्या शक्ती ते वारंवार पितात. मदाने उन्मत्त झालेल्या त्या शक्ती मदलालिमेने रंजित होऊन विहार करतात.
Word by Word
तत्रत्यम्located there
तत्रत्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत्र + त्य (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सलिलस्य)
सलिलम्water
सलिलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म/विषय (what is drunk)
मद्यम्liquor
मद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अपादान/विषय-निर्देश (apposition to सलिलम्)
पायम्drinking
पायम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपा (धातु) + यत्/ल्युट्-भाव (कृदन्त/नामधातु-रूप)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् पुनरुक्ति; क्रियाविशेषण (gerund-like: 'drinking')
पायम्again and again drinking
पायम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपा (धातु) + यत्/ल्युट्-भाव (कृदन्त/नामधातु-रूप)
Formपुनरुक्ति (reduplication) बलार्थ; क्रियाविशेषण
तटस्थिताःstanding on the bank
तटस्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतट + स्थित (स्था धातु, क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (standing on the bank)
विहरन्तिthey sport/roam
विहरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविहृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मदोन्मत्ताःintoxicated, frenzied with drink
मदोन्मत्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद + उन्मत्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)
शक्तयःthe powers/śaktis (female beings)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तृपद
मदपाटलाःreddened by intoxication
मदपाटलाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद + पाटल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)