Shloka 76
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
नन्दिनो हस्तमालंब्य पुष्पतल्पान्तरात्पुनः / पुष्पतल्पान्तरं गत्वा व्यचेष्टत मुहुर्मुहुः
Transliteration
nandino hastamālaṃbya puṣpatalpāntarātpunaḥ / puṣpatalpāntaraṃ gatvā vyaceṣṭata muhurmuhuḥ
Translation
नंदीचा हात धरून तो पुन्हा पुष्पशय्येच्या एका भागातून दुसऱ्या भागात जाऊन वारंवार व्याकुळ होऊन हालचाल करू लागला।
Word by Word
नन्दिनःof Nandin
नन्दिनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
हस्तम्hand
हस्तम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
आलम्ब्यhaving grasped/holding
आलम्ब्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लम्ब् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया “having grasped/leaned on”
पुष्पतल्प-अन्तरात्from one flower-bed to another (from the interior/space of the flower-bed)
पुष्पतल्प-अन्तरात्:
अपादान (Apādāna/अपादान)
TypeNoun
Rootपुष्प + तल्प + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (ablative)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पुष्पतल्प-अन्तरम्to another flower-bed/space between flower-beds
पुष्पतल्प-अन्तरम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प + तल्प + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (goal as object with गत्वा)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; “having gone”
व्यचेष्टतhe moved about/acted
व्यचेष्टत:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-चेष्ट् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
मुहुःagain and again
मुहुः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोग (reduplication for emphasis)