Shloka 31
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
प्राणान्संधारयामासुः कथञ्चिन्मध्य आहवे / शक्तयो भयविभ्रष्टान्यायुधानि पुनर्दधुः
Transliteration
prāṇānsaṃdhārayāmāsuḥ kathañcinmadhya āhave / śaktayo bhayavibhraṣṭānyāyudhāni punardadhuḥ
Translation
रणाच्या मध्यभागी त्यांनी कसाबसा प्राण सांभाळला. भयाने गळून पडलेली शस्त्रे शक्तींनी पुन्हा धारण केली.
Word by Word
प्राणान्life-breaths, vital airs
प्राणान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
संधारयामासुःthey sustained/held together
संधारयामासुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसम्+√धृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिच् (causative) भावः—धारयामासुः = ‘they kept/maintained’
कथञ्चित्somehow, with difficulty
कथञ्चित्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चित् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
शक्तयःspears
शक्तयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भयविभ्रष्टानिdropped due to fear
भयविभ्रष्टानि:
Karma (कर्म; विशेषण of आयुधानि)
TypeAdjective
Rootभय + विभ्रष्ट (कृदन्त; √भ्रंश्/√भ्रश्, क्त-प्रत्यय; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; भयेन विभ्रष्टानि इति तृतीया-तत्पुरुष; क्त-प्रत्ययान्त
आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
दधुःthey took up/placed (held)
दधुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन