Shloka 109
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
हैहयास्त्रं समसृजद्भण्डदैत्यो रणाजिरे / तस्मात्सहस्रशोजाताः सहस्रार्जुनकोटयः
Transliteration
haihayāstraṃ samasṛjadbhaṇḍadaityo raṇājire / tasmātsahasraśojātāḥ sahasrārjunakoṭayaḥ
Translation
रणांगणात भण्डदैत्याने हैहयास्त्राची निर्मिती केली; त्यातून सहस्रवार सहस्रार्जुनांच्या कोटी कोटी प्रतिमा उत्पन्न झाल्या.
Word by Word
हैहयास्त्रम्the Haihaya weapon
हैहयास्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहैहय + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हैहयानाम् अस्त्रम्)
समसृजत्he discharged/created
समसृजत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः सम्
भण्डदैत्यःBhaṇḍa the demon
भण्डदैत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (भण्डः एव दैत्यः)
रणाजिरेin the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरणाजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; सर्वनाम
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb: by thousands)
जाताःwere born/arose
जाताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः—‘born/arisen’
सहस्रार्जुनकोटयःcrores of Sahasrārjuna(s)
सहस्रार्जुनकोटयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्रार्जुन + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सहस्रार्जुनस्य कोटयः)