Shloka 107
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
क्षणेक्षणे वर्धमानाः पाशहस्ता महाबलाः / बलीन्द्रानस्त्रसंभूतान्बध्नन्तः पाशबन्धनैः
Transliteration
kṣaṇekṣaṇe vardhamānāḥ pāśahastā mahābalāḥ / balīndrānastrasaṃbhūtānbadhnantaḥ pāśabandhanaiḥ
Translation
क्षणोक्षणी वाढत जाणारे, पाशहस्त महाबलवान (ते) बलीन्द्रास्त्रातून उत्पन्न झालेल्यांना पाशबंधनांनी बांधू लागले.
Word by Word
क्षणे क्षणेmoment by moment
क्षणे क्षणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्तिः (reduplication) = ‘at every moment’
वर्धमानाःincreasing; growing
वर्धमानाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; परस्मैपदी; ‘growing/increasing’
पाश-हस्ताःhaving nooses in hand
पाश-हस्ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootपाश (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘पाशः हस्ते येषां ते’ (having nooses in their hands); विशेषणम्
महा-बलाःvery strong
महा-बलाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमहा (पूर्वपद) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—‘महद् बलं येषां ते’ विशेषणम्
बलीन्द्रान्the Bali-Indras
बलीन्द्रान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबलीन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अस्त्र-संभूतान्born from the weapon
अस्त्र-संभूतान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + संभूत (भू धातु-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘अस्त्रात् संभूताः’ (born from the weapon); भूतकृदन्त (क्त/PPP) संभूत; विशेषणम् (qualifying बलीन्द्रान्)
बध्नन्तःbinding
बध्नन्तः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; परस्मैपदी; ‘binding’
पाश-बन्धनैःwith noose-bonds
पाश-बन्धनैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक) + बन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘पाशस्य बन्धनैः’ (with noose-bindings)