Shloka 12
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
धर्मवान्विहितः पन्था वीराणामेष शाश्वतः / अशोच्यमाहवे मृत्युं प्राप्नुवन्ति यदर्हितम्
Transliteration
dharmavānvihitaḥ panthā vīrāṇāmeṣa śāśvataḥ / aśocyamāhave mṛtyuṃ prāpnuvanti yadarhitam
Translation
वीरांसाठी हा धर्मयुक्त आणि शाश्वत मार्ग सांगितला आहे. युद्धात मृत्यू येणे हे शोकाचे कारण नाही, कारण ते त्यांना शोभणारेच आहे.
Word by Word
धर्मवान्righteous, possessing dharma
धर्मवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootधर्मवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (possessive adj.)
विहितःordained, prescribed
विहितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootवि-धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
पन्थाःpath, way
पन्थाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वीराणाम्of heroes
वीराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शाश्वतःeternal, perpetual
शाश्वतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
अशोच्यम्not to be lamented
अशोच्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootअ-शोच्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्नुवन्तिthey attain
प्राप्नुवन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
यत्which (that)
यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
अर्हितम्deserved, merited
अर्हितम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootअर्ह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to 'यत्')