Shloka 66
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
कर्णाकर्णिकयाकर्ण्य ललिता कोपमादधे / एतस्मिन्नन्तरे भण्डश्चण्डदुर्मत्रिपण्डितः
Transliteration
karṇākarṇikayākarṇya lalitā kopamādadhe / etasminnantare bhaṇḍaścaṇḍadurmatripaṇḍitaḥ
Translation
कर्णाकर्णिकेकडून ऐकून ललितेने कोप धारण केला; इतक्यात भण्ड—चंड, दुर्मती व कपटी पंडित—तेथे आला.
Word by Word
कर्ण-आकर्णिकयाwith the ear-ornament
कर्ण-आकर्णिकया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक) + आकर्णिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः = तत्पुरुष ("ear-ornament")
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya-hetu (क्रियाहेतु)
TypeIndeclinable
Rootआ + कर्ण् (धातु) → आकर्ण्य (क्त्वान्त/अव्ययभाव)
Formकृदन्त अव्यय (absolutive/क्त्वा-प्रत्यय; here -य), "having heard"
ललिताLalitā
ललिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आदधेassumed/took on
आदधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + धा (धातु) → आदधे
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; √धा = "to place/assume"
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; pronoun = "in this"
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative of time = "in the meantime"
भण्डःBhaṇḍa (name)
भण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
चण्ड-दुर्मति-पण्डितःthe fierce, wicked-minded 'learned one' (epithet)
चण्ड-दुर्मति-पण्डितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचण्ड (प्रातिपदिक) + दुर्मति (प्रातिपदिक) + पण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः = कर्मधारय (descriptive epithet: "fierce, evil-minded 'scholar'")