Shloka 49
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
पणवानकभेरीणां न च घोषविजृंभणम् / गुप्ताचाराः प्रचलितास्तिमिरेण समावृताः
Transliteration
paṇavānakabherīṇāṃ na ca ghoṣavijṛṃbhaṇam / guptācārāḥ pracalitāstimireṇa samāvṛtāḥ
Translation
पणव, आनक व भेरी यांचा घोषविस्तार नव्हता; गुप्तचर अंधाराने आच्छादित होऊन पुढे सरकले।
Word by Word
पणव-आनक-भेरीणाम्of the paṇava, ānaka and bherī (drums)
पणव-आनक-भेरीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपणव (प्रातिपदिक) + आनक (प्रातिपदिक) + भेरी (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (copulative: paṇava+ānaka+bherī); षष्ठी (6th), बहुवचन; (genitive: ‘of the drums…’)
नnot
न:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
घोष-विजृंभणम्a swelling/outburst of sound
घोष-विजृंभणम्:
कर्ता/विषय (प्रथमा-विषय)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक) + विजृंभण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (घोषस्य विजृंभणम् = ‘outburst/expansion of noise’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
गुप्त-आचाराःsecret agents/spies
गुप्त-आचाराः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (गुप्ताः आचाराः = ‘secret agents/secret-goers’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
प्रचलिताःmoved/advanced
प्रचलिताः:
क्रिया/विधेय (predicate)
TypeVerb
Rootप्र + चल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used predicatively); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘having moved/advanced’
तिमिरेणby darkness
तिमिरेण:
करण (करण)
TypeNoun
Rootतिमिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (instrumental)
समावृताःcovered, enveloped
समावृताः:
क्रिया/विधेय (predicate)
TypeVerb
Rootसम् + आ + वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘covered/enveloped’