Shloka 46
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
विषङ्गमनुसंचेलुः कृताग्रजनमस्कृतिम् / कूटेन युद्धकृत्येन विजिगीषुर्महेश्वरीम्
Transliteration
viṣaṅgamanusaṃceluḥ kṛtāgrajanamaskṛtim / kūṭena yuddhakṛtyena vijigīṣurmaheśvarīm
Translation
अग्रजांना नमस्कार करून ते विषंगाच्या मागोमाग चालले. कपटी युद्धकृत्याने ते महेश्वरीला जिंकू इच्छित होते.
Word by Word
विषङ्गम्Viṣaṅga
विषङ्गम्:
कर्म (Karma/Object—goal of motion)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
अनु-संचेलुःfollowed/moved after
अनु-संचेलुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअनु-सम्-चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
कृत-अग्र-जन-मस्कृतिम्to whom people had first paid homage
कृत-अग्र-जन-मस्कृतिम्:
विशेषण (adjectival to maheśvarīm)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त) + अग्र (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक) + नमस्कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: अग्रे जनस्य नमस्कृतिः कृताऽस्याः (she to whom obeisance was first made by people / whose prior salutation was done)
कूटेनby deceit/treachery
कूटेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
युद्ध-कृत्येनby a war-stratagem
युद्ध-कृत्येन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: युद्धस्य कृत्यम् (act/stratagem of war)
विजिगीषुःdesiring to conquer
विजिगीषुः:
कर्ता (Karta/Subject—‘they, desiring to conquer’)
TypeAdjective
Rootवि-जी (धातु)
Formसन्-इच्छार्थक (desiderative sense) / उ-प्रत्ययान्त (विजिगीषु), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
महेश्वरीम्Maheshvarī (the Great Goddess)
महेश्वरीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)