Shloka 101
Devanagari script
नित्याभिः सह संग्रामं विधाय स दुराशयः / अशक्यत्वं समुद्दिश्य चक्राम प्रपलायितुम्
Transliteration
nityābhiḥ saha saṃgrāmaṃ vidhāya sa durāśayaḥ / aśakyatvaṃ samuddiśya cakrāma prapalāyitum
Translation
नित्यांशी संग्राम करून तो दुराशयी, हे अशक्य आहे असे मानून, पळ काढण्यास प्रवृत्त झाला.
Word by Word
nityābhiḥwith the Nityās (female beings)
nityābhiḥ:
Karana (करण/instrument/with)
TypeNoun
Rootnityā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
sahatogether with
saha:
Sahakari (सहकारी/associative)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (preposition-like indeclinable: 'with')
saṃgrāmambattle
saṃgrāmam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootsaṃgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vidhāyahaving waged/arranged
vidhāya:
Purvakala (पूर्वकाल/gerundial)
TypeVerb
Rootvi + dhā (धा धातु)
Formकृदन्त; ल्यप् (absolutive/gerund): vidhāya; धातु: धा (to do/arrange) उपसर्ग: वि-; पूर्वकालिक क्रिया (having done)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
durāśayaḥevil-intentioned
durāśayaḥ:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootdur + āśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (duṣṭa āśayaḥ) विशेषण (of saḥ)
aśakyatvamimpossibility
aśakyatvam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roota + śakyatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक (abstract noun: impossibility)
samuddiśyahaving considered/aiming at
samuddiśya:
Purvakala (पूर्वकाल/gerundial)
TypeVerb
Rootsam + ud + diś (दिश् धातु)
Formकृदन्त; ल्यप् (absolutive): samuddiśya; धातु: दिश् (to point out/consider) उपसर्ग: सम्+उद्; हेत्वर्थ/पूर्वकालिक (having considered/aiming at)
cakrāmahe set out/began
cakrāma:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootkram (क्रम् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: क्रम् (to step/go)
prapalāyitumto flee
prapalāyitum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Rootpra + palāy (पलाय् धातु)
Formकृदन्त; तुमुन् (infinitive): prapalāyitum; धातु: पलाय् (to flee) उपसर्ग: प्र-; प्रयोजनार्थ (purpose)