Shloka 94
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
प्रविष्टमपि सावित्रं नाशकं तन्निरोधने / तिरस्कृतं तु नेत्रस्थं तिरस्करणितेजसा
Transliteration
praviṣṭamapi sāvitraṃ nāśakaṃ tannirodhane / tiraskṛtaṃ tu netrasthaṃ tiraskaraṇitejasā
Translation
सावित्र वर आत शिरूनही त्याच्या निरोधात नाशक ठरला नाही; नेत्रांत असूनही तिरस्काराच्या तेजाने तो झाकला गेला।
Word by Word
प्रविष्टम्entered
प्रविष्टम्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formकृदन्त (past participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (context: sāvitraṃ as subject/apposition)
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अपि-प्रयोगः (even/also)
सावित्रम्the Sāvitra (power/mantra)
सावित्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसावित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
नाशकम्destroying, destructive
नाशकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सावित्रम् इति विशेषणम् ('destroying/able to destroy')
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अन्वयः: तत् (सावित्रम्)
निरोधनेin obstruction
निरोधने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिरोधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; 'in stopping/obstructing'
तिरस्कृतम्was repelled
तिरस्कृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतिरस्-कृ (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'was repelled/overpowered'
तुhowever
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/अन्वय
नेत्रस्थम्situated in the eye
नेत्रस्थम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनेत्र + स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः नेत्रे स्थितम् इति सप्तमी-तत्पुरुष
तिरस्करणितेजसाby the repelling power
तिरस्करणितेजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतिरस्करणि + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (tejas), तृतीया (Instrumental), एकवचन; समासः तिरस्करणे (तिरस्करणि) तेजः यस्य/येन—तत्पुरुष; 'by the power of concealment/repulsion'