Shloka 84
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
पुनः ससिंहनादं ताः प्रोद्यतायुधपाणयः / चक्रुः समरसन्नाहं दैत्यानां प्रजिघांसया
Transliteration
punaḥ sasiṃhanādaṃ tāḥ prodyatāyudhapāṇayaḥ / cakruḥ samarasannāhaṃ daityānāṃ prajighāṃsayā
Translation
पुन्हा सिंहनाद करीत, उचललेल्या शस्त्रांसह, दैत्यांचा संहार करण्याच्या इच्छेने त्यांनी युद्धसज्जता केली.
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: again)
स-सिंहनादम्with a lion-roar
स-सिंहनादम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश) + सिंहनाद (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; ‘स’ = ‘with’; समस्तपदम् नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचन (क्रियाविशेषणवत्)
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
प्र-उद्यत-आयुध-पाणयःhaving hands with weapons raised
प्र-उद्यत-आयुध-पाणयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र (उपसर्ग) + उद्-यम् (धातु) → उद्यत (कृदन्त, क्त) + आयुध (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘whose hands have weapons raised’
चक्रुःthey made/formed
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
समर-सन्नाहम्battle-preparation/array
समर-सन्नाहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक) + सन्नाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दैत्यानाम्of the demons (Daityas)
दैत्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
प्र-जिघांसयाwith the desire to kill
प्र-जिघांसया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootहन् (धातु) → जिघांस (इच्छार्थक-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; इच्छा/हेतुवाचक-भावः (desire/intention) with उपसर्ग ‘प्र’