Shloka 16
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
धृतरोषारुणाः सूर्यमण्डलो द्दीप्तकङ्कटाः / उद्दीप्तशस्त्रभरणाश्चेलुर्द्दीप्तोर्ध्वकेशिनः
Transliteration
dhṛtaroṣāruṇāḥ sūryamaṇḍalo ddīptakaṅkaṭāḥ / uddīptaśastrabharaṇāścelurddīptordhvakeśinaḥ
Translation
ते क्रोधाने अरुणवर्ण, सूर्य-मंडलासारखे दीप्त कंकणधारी होते. प्रज्वलित शस्त्रांचा भार धारण करून, ज्वालासारखे ऊर्ध्वकेश होऊन ते पुढे चालले.
Word by Word
धृत-रोष-अरुणाःreddened with held anger
धृत-रोष-अरुणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधृत (कृदन्त, √धृ) + रोष (प्रातिपदिक) + अरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (धृतः रोषः येषां ते, अरुणवर्णाः)
सूर्य-मण्डल-उद्दीप्त-कङ्कटाःhaving armor/plates blazing like the sun’s orb
सूर्य-मण्डल-उद्दीप्त-कङ्कटाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक) + उद्दीप्त (कृदन्त, √दीप्) + कङ्कट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (सूर्यमण्डलेन उद्दीप्ताः कङ्कटाः येषां ते)
उद्दीप्त-शस्त्र-भरणाःwith blazing weapon-gear
उद्दीप्त-शस्त्र-भरणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद्दीप्त (कृदन्त, √दीप्) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + भरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (उद्दीप्तानि शस्त्राणि भरणं/सम्भारः येषां ते)
चेलुःthey moved/advanced
चेलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
दीप्त-ऊर्ध्व-केशिनःwith blazing, upstanding hair
दीप्त-ऊर्ध्व-केशिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीप्त (कृदन्त, √दीप्) + ऊर्ध्व (अव्यय/प्रातिपदिक) + केशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (दीप्ताः ऊर्ध्वाः केशाः येषां ते)