Shloka 15
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तानापतत आलोक्य ललितासैनिकं प्रति / वित्रेसुरमराः सर्वे शक्तीनां भङ्गशङ्कया
Transliteration
tānāpatata ālokya lalitāsainikaṃ prati / vitresuramarāḥ sarve śaktīnāṃ bhaṅgaśaṅkayā
Translation
ते ललितेच्या सैन्याकडे झेपावताना पाहून, शक्तींचा भंग होईल या शंकेने सर्व देव भयभीत झाले।
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; demonstrative pronoun ‘them’
आपततः(they) were rushing/falling upon
आपततः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआपत् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमा-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्; ‘they fall/attack’
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ√लोक् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावः (Gerund/Absolutive); ‘having seen’
ललिता-सैनिकम्Lalitā’s army
ललिता-सैनिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + सैनिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘ललितायाः सैनिकम्’); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रतिtowards, against
प्रति:
Sampradāna/Adhikaraṇa (सम्प्रदान/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; direction/target marker ‘towards/against’
वित्रेसुः(they) trembled
वित्रेसुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√त्रस् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमा-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्; ‘they trembled/feared’
अमराःthe gods
अमराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; adjective qualifying ‘अमराः’
शक्तीनाम्of the powers/weapons
शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (genitive), बहुवचनम्
भङ्ग-शङ्कयाfrom fear of destruction
भङ्ग-शङ्कया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootभङ्ग (प्रातिपदिक) + शङ्का (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘भङ्गस्य शङ्का’); स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम्