Shloka 45
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
एवं प्रवृत्ते समये जगच्चक्रभयङ्करे / शक्तयो भृशसंक्रुद्धा दैत्यसेनाममर्दयन्
Transliteration
evaṃ pravṛtte samaye jagaccakrabhayaṅkare / śaktayo bhṛśasaṃkruddhā daityasenāmamardayan
Translation
असा जगच्चक्राला भयभीत करणारा काळ प्रवृत्त होताच, अत्यंत क्रुद्ध शक्तींनी दैत्यसेना चिरडून टाकली।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
प्रवृत्तेwhen (it was) proceeding/ongoing
प्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त (कृदन्त; √वृत्)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; भूतकृत् (past participle)
समयेat the time
समये:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
जगत्-चक्र-भयङ्करेin the world-shaking/terrifying (time)
जगत्-चक्र-भयङ्करे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + भयङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः—जगतः चक्रं (समूहं) भयङ्करं यस्मिन्/यः
शक्तयःspears/lances
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
भृश-संक्रुद्धाःgreatly enraged
भृश-संक्रुद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभृश (अव्यय) + संक्रुद्ध (कृदन्त; √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भृश = अत्यर्थम् (intensifier adverb)
दैत्य-सेनाम्the army of the Daityas
दैत्य-सेनाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—दैत्यानां सेना
अमर्दयन्crushed/harassed
अमर्दयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मृद्/मर्द् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्