Shloka 42
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
ज्वालाकपालः कल्पाग्निरिव चारुपयोनिधौ / दैत्यसैन्यानि निवहाः शक्तीनां पर्यवारयन्
Transliteration
jvālākapālaḥ kalpāgniriva cārupayonidhau / daityasainyāni nivahāḥ śaktīnāṃ paryavārayan
Translation
ज्वालाकपाल जणू कल्पाग्नीच, त्या रम्य रणसागरात; शक्तींच्या प्रहाराने दैत्यसेनांचे निवह चारही बाजूंनी वेढू लागला।
Word by Word
ज्वाला-कपालः(one) with skulls aflame / flaming skull
ज्वाला-कपालः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootज्वाला (प्रातिपदिक) + कपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कल्प-अग्निःthe fire at the end of an aeon
कल्प-अग्निः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
इवlike, as if
इव:
सम्बन्ध/उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक निपात (particle of comparison)
चारु-पयोनिधौin the beautiful ocean
चारु-पयोनिधौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootचारु (प्रातिपदिक) + पयोनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
दैत्य-सैन्यानिthe demon-armies
दैत्य-सैन्यानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
निवहाःmasses, multitudes
निवहाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनिवह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
शक्तीनाम्of the spears/lances
शक्तीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
पर्यवारयन्surrounded, encompassed
पर्यवारयन्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootपरि+अव+√वृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद