Shloka 87
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
षट्केतुः षड्वसुश्चैव षड्दन्त षट्प्रियस्तथा / दुःशठो दुर्विनीतश्च छिन्नकर्णश्च मूषकः
Transliteration
ṣaṭketuḥ ṣaḍvasuścaiva ṣaḍdanta ṣaṭpriyastathā / duḥśaṭho durvinītaśca chinnakarṇaśca mūṣakaḥ
Translation
षट्केतु, षड्वसु, षड्दन्त, षट्प्रिय; दुःशठ, दुर्विनीत, छिन्नकर्ण व मूषक—ही नावे आहेत.
Word by Word
षट्केतुःsix-bannered / Ṣaṭketu
षट्केतुः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootषट्-केतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (षट् केतवः यस्य)
षड्वसुःṢaḍvasu
षड्वसुः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootषट्-वसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (षट् वसवः यस्य)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक-निपात (particle: ‘indeed/just’)
षड्दन्तःsix-toothed / Ṣaḍdanta
षड्दन्तः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootषट्-दन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (षट् दन्ताः यस्य)
षट्प्रियःṢaṭpriya
षट्प्रियः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootषट्-प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (षट् प्रियाणि यस्य)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/तुल्यार्थक (adverb)
दुःशठःDuḥśaṭha (very wicked/rogue)
दुःशठः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootदुः-शठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः (दुष्टः शठः)
दुर्विनीतःill-disciplined / Durvinīta
दुर्विनीतः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootदुर्-विनीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः (दुर्विनीतः = ill-disciplined)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
छिन्नकर्णःcut-eared
छिन्नकर्णः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootछिन्न-कर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (छिन्नः कर्णः यस्य)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
मूषकःMūṣaka (mouse; name)
मूषकः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootमूषक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम; सामान्यतः ‘mouse/rat’)